[email protected]
  • Inicio
    • Herramientas
  • Historia y Filosofía
    • Historia de la Filosofía>
      • Inicios
      • Platón
      • Tomás de Aquino
      • Descartes
    • Historia de España>
      • Antiguo Régimen
      • Siglo XIX
      • Siglo XX
  • Idiomas
    • Lengua castellana>
      • Gramática>
        • Fonología
        • Morfología
        • Sintaxis
        • Semántica
        • Ortografía
      • Comunicación>
        • Comunicación y lenguaje
        • Textos
        • Tipos de textos
      • Comentario de texto
    • Literatura y géneros literarios>
      • Edad Media (V-XV)
      • Prerrenacimiento (XV)
      • Renacimiento (XVI)
      • Barroco (XVI)>
        • lírica de oro
        • prosa de oro
        • teatro de oro
      • Ilustración (XVIII)>
        • La lírica ilustrada
        • teatro del siglo XVIII
        • Prosa del siglo XVIII
      • Romanticismo (XIX)
      • Realismo y Naturalismo (XIX)
      • Siglo XX>
        • 1898-1936
        • 1939-1975
        • 1975-Actualidad
      • Bibliografía
    • Francés>
      • A2 (Selectividad)
      • B1
      • B2
      • C1
      • C2
  • Humanidades
    • Matemáticas CCSS>
      • Aritmética
      • Álgebra
      • Aritmética mercantil
      • Funciones y análisis
      • Estadística y probabilidad
    • Economía>
      • Economía I>
        • Introducción a la economía
        • Mercados
        • Políticas económicas
        • Comercio
        • Problemas
      • Economía de la empresa
    • Historia contemporánea>
      • Fin del Antiguo Régimen
      • Revolución Industrial
      • Revoluciones Burguesas
      • Revolución Rusa
      • Primera Guerra Mundial
      • Segunda Guerra Mundial
    • Historia del arte
    • Geografía
    • Latín>
      • Historia de Roma
      • Gramática
      • Evolución del latín (del latín al castellano)
      • Literatura latina
      • Bibliografía
  • Ciencias
    • Matemáticas>
      • Aritmética
      • Álgebra
      • Trigonometría
      • Números complejos
      • Geometría
      • Funciones y análisis
      • Estadística y probabilidad
    • Física>
      • Método científico
      • Movimiento
      • Fuerza
      • Trabajo y energía mecánica
      • Calor y energía térmica
      • Corriente eléctrica
      • Interacciones fundamentales
    • Química>
      • Tabla periódica
      • La materia
      • Átomo y sistema periódico
      • Enlaces químicos
      • Reacciones químicas
      • Formulación orgánica
      • Formulación inorgánica
    • Dibujo técnico>
      • Geometría plana>
        • Ángulos
        • Triángulos & Cuadriláteros
        • Relaciones geométricas
        • Tangencias y enlaces
        • Curvas técnicas
        • Curvas cónicas
      • Geometría descriptiva>
        • Fundamentos
        • Sistema acotado
        • Sistema diédrico
        • Sistema axonométrico
    • Biología >
      • Biología molecular
      • Biología celular
      • Tejidos
      • Biodiversidad
      • Reproducción
      • Mantenimiento
    • Geología>
      • Historia de la Tierra
      • Interior terrestre
  • Otros
    • Informática
    • CMC
    • Selectividad>
      • Fases y asignaturas
      • Notas de corte
    • Educación física
    • Música
  • Licencia
  • Contacto

Gramática

Aquí se explicará detalladamente los contenidos de la gramática latina. Al final de cada apartado podrán encontrar diferentes links a páginas de ejercicios de declinar.

La lengua latina es una lengua flexiva; existe una gran cantidad de palabras que se forman con raíz + terminación.

Hay dos tipos de palabras:

-Variables: (raíz + terminación) 
  • Declinables: sustantivo, adjetivo y pronombre. Tienen género, número y caso.
  • Conjugables: verbos.
-Invariables: preposiciones, conjunciones, adverbios y exclamaciones.


Palabras variables declinables


Las palabras variables conjugables tienen género, número y caso:

-Género: masculino, femenino y neutro.                        -Número: singular y plural.

-Caso:  existen seis casos en la lengua latina, cada uno con su respectiva función.
  • Nominativo: tiene la función de sujeto y atributo.
  • Vocativo: función de vocativo
  • Acusativo: C. Directo o C. Circunstancial con preposición latina.
  • Genitivo: C. del Nombre.
  • Dativo: C. Indirecto
  • Ablativo: C.C con preposición latina.
Las palabras latinas variables conjugables se clasifican por declinaciones, hay que visualizar las declinaciones como los cajones de un armario, y las palabras serían las camisetas que metemos en cada cajón. Supongamos que queremos ordenar nuestras camisetas por colores y tenemos cinco cajones; en el primer cajón pondremos las camisetas azules, en el segundo las rojas, en el tercero las verdes, en el cuarto las amarillas y en el quinto las moradas. 
En la lengua latina hay cinco declinaciones, o sea que cada palabra se declinará siempre por la misma declinación a la que pertenece. ¿Cómo sabremos qué palabra va en cada declinación? El profesor te dará siempre el nominativo y el genitivo de la palabra.

Ejemplo:  Poeta, poetae m. Se cogería la raíz de dicha palabra, en este caso sería poet- y se le añadiría la terminación

1ª declinación  
                 
                                                                   Masc. y Fem.                                                              
                                       Singular                  Plural           
Nominativo:                  a                               ae
Vocativo:                      a                               ae
Acusativo:                   am                             as
Genitivo:                      ae                             arum
Dativo:                        ae                              is
Ablativo:                      a                                is
Quedaría así:
Poeta, ae m.                                                                                                                                         
Masc. y Fem. 
                                       Singular                  Plural           
Nominativo:                 poeta                       poetae
Vocativo:                     poeta                        poetae
Acusativo:                 poetam                       poetas
Genitivo:                     poetae                       poetarum
Dativo:                        poetae                       poetis
Ablativo:                      poeta                        poetis
En la segunda declinación también te darán siempre el nominativo y el genitivo (a partir de ahora nom. y gen.) Siempre serán -us y -i.

2ª declinación
Masc. y Fem. 
                   
 Singular                         Plural
Nom.               us                           i
Voc.                 e                            i
Ac.                   um                         os
Gen.                i                             orum
Dat.                 o                            is
Abl.                  o                           is



                  Singular                            Plural
Nom.        um                        a
Voc.         um                        a
Ac.           um                        a
Gen.         i                           orum
Dat.          o                          is
Abl.          o                           is

                     Legatus, i m.
Masc. y Fem. 
                   
 Singular                    Plural
Nom.             legatus                  legati
Voc.              legate                    legati
Ac.                legatum                 legatos
Gen.             legati                      legatorum
Dat.              legato                     legatis
Abl.              legato                      legatis


                           Templum, i
                                 Neutro
                        Singular                    Plural
Nom.         templum           templa
Voc.          templum            templa
Ac.            templum            templa
Gen.          templi               templorum
Dat.           templo              templis
Abl.            templo              templis

Hay una excepción en la 2ª declinación, es la siguiente: 
El nominativo y el vocativo acaban en -er. Pero todos los demás casos se declinan igual. Ejemplo:
           Masc. y Fem. 
   Singular         Plural
Nom.      puer            pueri
Voc.        puer            pueri
Ac.          puerum       pueros
Gen.       pueri           puerorum
Dat.        puero          pueris
Abl.         puero          pueris


3ª declinación
La 3ª declinación es una poco diferente ya que posee 
  • Parísilabas: su nominativo y su genitivo tienen el mismo número de sílabas. Ejemplo: Hostis, hostis m. Ambas tienen dos sílabas.
  • Imparisílabas: su nom. y su voc. no tienen el mismo número de sílabas. Ejemplo: Lex, leguis m. El nom. tiene una sílaba y el genitivo tiene dos.

  •         Masculino y femenino
                Singular            Plural
    Nom.         -  *                -es
    Voc.           -  *               -es
    Ac.           -em               -es
    Gen.        -is                  -um (ium)
    Dat.         -i                    -ibus
    Abl.         -e                   -ibus
                               Neutro
                     Singular               Plural
    Nom.         -                             a(ia)
    Voc.          -                             a(ia)
    Ac.             -                            a(ia)
    Gen.          is                           um (ium)
    Dat.           i                             ibus
    Abl.           e(i)                        ibus
    * Los guiones indican que se pone la misma palabra que el nominativo.
                                   Hostis, hostis. m
                                    Masc. y fem.             
                         Singular                          Plural
    Nom.             hostis                            hostes

    Voc.              hostis                            hostes
    Ac.                hostem                          hostes
    Gen.             hostis                             hostium
    Dat.              hosti                               hostibus
    Abl.               hoste                             hostibus

                                          Flumen, fluminis n.
                                               Neutro 
                         Singular                  Plural
    Nom.             flumen                  flumina
    Voc.              flumen                 flumina
    Ac.                flumen                 flumina
    Gen.             fluminis                fluminum 
    Dat.              flumini                  fluminibus
    Abl.               flumini                 fluminibus

    4ª declinación
                   Masc. y fem   
                   Singular          Plural
    Nom.       us                    us
    Voc.        us                    us
    Ac.          um                   us
    Gen.       us                     uum
    Dat.        ui                      ibus
    Abl.         u                      ibus

                               Neutro

                     Singular            Plural
    Nom.         u                       ua
    Voc.          u                       ua
    Ac.            u                       ua
    Gen.         us                     uum
    Dat.          ui                      ibus
    Abl.          u                        ibus

                                   Senatus, us m.
                         Singular              Plural
    Nom.           senatus              senatus
    Voc.            senatus              senatus
    Ac.              senatum             senatus
    Gen.           senatus              senatuum
    Dat.            senatui               senatibus 
    Abl.             senatu               senatibus

                                        Conu, us n.
                                Singular                   Plural
    Nom                 cornu                    cornua
    Voc                  cornu                    cornua
    Ac                    cornu                    cornua
    Gen                 cornus                   cornuum
    Dat                  cornui                    cornibus
    Abl                  cornu                      cornibus
    5ª declinación
                    Singular       Plural
    Nom.        -es            -es
    Voc.         -es             -es
    Ac.           -em            -es
    Gen.        -ei               -erum
    Dat.         -ei               -ebus
    Abl.          -e                -ebus

                                   Fides, ei m.
                   Singular              Plural
    Nom        fides                fides
    Voc         fides                fides
    Ac           fidem               fides
    Gen        fidei                  fiderum
    Dat         fidei                  fidebus
    Abl          fide                   fidebus

    ejercicios declinar sustantivos

    Imagen
    En esta página web podrán declinar sustivos de cualquiera de las declinaciones: 

    http://www.luduslitterarius.net/declinacion/sust.html

    ADJETIVOS

    Funciones: adyacente, atributo. 
    • 1er tipo: Te dan tres nominativos. Ejemplo: Bonus, bona, bonum. Bonus se declinaría por la segunda declinación en masculino, bona por la primera y bonum por la segunda neutro.
    • 2º tipo: 2 terminaciones. Te dan dos nominativos. Ejemplo: Fortis, forte. Fortis pertenece al masculino y femenino y forte al neutro. Fortis se declina por la 3ª declinación parisílaba y forte por la 3ª declinación neutro.
    • 3er tipo: 1 terminación. Este adjetivo es diferente a los demás porque no te dan nominativos, sino un nominativo y el genitivo.
                     Nom.    Gen.

                        ns          ntis
    3ºpar          

                        x            cis

    3ª impar    us           eris

                                            1er tipo            
                                      Altus, alta, altum
                      Masc.             Fem.                 Neutro
    Nom.     altus  alti          alta   altae        altum       alta
    Voc..     alte    alti          alta    altae       altum      alta
    Ac..       altum altos       altam altas       altum      alta
    Gen.      alti     altorum  altae altarum    alti          altorum
    Dat..      alti     altis        altae  altis         alto        altis

    Abl..      alto    altis        alta    altis         alto         altis
                                                       2º tipo
                                              Fortis,forte
                       Masc-Fem               Neutro
    Nom.      fortis      fortes          forte        fortia
    Voc.       fortis      fortes          forte        fortia
    Ac.         fortem    fortes          forte        fortia
    Gen.      fortis       fortium        fortis       fortium
    Dat.       forti         fortibus       forti         fortibus
    Abl.        forti        fortibus       forti          fortibus
                                            3er tipo
                                     Prudens, prudentis
                     Masc-Fem                                 Neutro
    Nom.      prudens     prudentes        prudens          prudentia

    Voc.       prudens     prudentes        prudens          prudentia
    Ac.         prudentem prudentes        prudens          prudentia
    Gen.       prudentis   prudentium      prudentis        prudentium
    Dat.        prudenti     prudentibus     prudenti          prudentibus
    Abl.        prudente/i  prudentibus      prudenti(e)    prudentibus
    Grados del adjetivo
    -Grado positivo: Indica una cualidad. Son los adjetivos explicados anteriormente.
    -Grado comparativo: Compara características.
                                                                                 
    Inferioridad: minus + adj. + quam ...    Ejemplo: Poeta minus altus quam agricola est. 
                                                                                                                       S           1er término         2º término           V                    
                                                                                                                                                   ATR             
    Igualdad: tam + adj + quam    Ejemplo: Caesar tam fortis quam Pompeyus est.
                                                                            S       NX    N      NX                         V
                                                                                      1er término     2º término
                                                                                                     ATR
    Superioridad: magis + adj. + quam    Ejemplo: Pompeyus magis altus quam legatus est.
                                                                                        S              Nx        N        Nx     N           v
                                                                                               1er término         2º término 
                                                                                                                ATR
                             Superioridad compacto: Raíz del adjetivo + ior, ius. Te dan dos nominativos y la raíz se saca de la primera forma que te 
                             den. Este tipo de adjetivo de superioridad omite el maguis y/o el quam. Se declina por tercera declinación.
    Caesar fortior quam legatus est.
                                          Fortior, fortius
                      Masc.-Fem.                            Neutro
                  S                   P                      S                         P
    Nom. fortior          fortiores           fortius             fortiora
    Voc.   fortior          fortiores           fortius             fortiora
    Ac.     fortiorem     fortiores          fortius            fortiora
    Gen.  fortioris       fortiorum         fortioris          fortiorium
    Dat.   fortiori          fortioribus       fortiori            fortioribus
    Abl.    fortiore         fortioribus      fortiore           fortioribus
    Las oraciones en comparativo de superioridad compacto serían así:


    Pax certior quam bellum est.
       S    1er t.       2º t.            V
                          ATR

    Hay una excepción en este tipo de adjetivo de superioridad: Se puede omitir el nexo quam y cambiar el núcleo del 2º término a ablativo. Ejemplo:

    N.S.F   N.S.F    Abl.S.F
    Pax certior bello est. 
        S       N              N       V
                      ATR
    -Grado superlativo: raíz + issimus, issima, issimum

    En vez de altus, alta, altum, sería altissimus, altissima, altissimum.  Se declinan como los adjetivos de 3 terminaciones (1er tipo) pero con el sufijo issimus, a, um.
    Altissimus, altissima, altissimum
                         M                                           F                                              N
                  S                   P                          S                     P                   S                          P
    Nom. altissimus    altissimi            altissima     altissimae         altissimum     altissima
    Voc.  altissime      altissimi            altissima     altissimae         altissimum    altissima
    Ac.    altissimum   altissimos         altissimam  altissimas         altissimum    altissima
    Gen. altissimi       altissimorum     altissimae   altissimarum     altissimi        altissimorum
    Dat.  altissimo      altissimis          altissimae   altissimis           altissimi       altissimis
    Abl.  altissimo      altissimis           altissima     altissimis           altissimo     altissimis

    ejercicios de adjetivos

    Imagen
    Declinar adjetivos: 

    http://ww.luduslitterarius.net/declinacion/dec_adj.html



    PRONOMBRES
    Pueden ser personal, posesivo, demostrativo, numeral, indefinido, interrogativo, exclamativo.
    PERSONAL
    Indica la persona: yo, tú, él, nosotros, vosotros, ellos.
    * La X significa que no existe esa persona.
              1ª s.          2ª s.        3ª s.-pl.           1ºpl.                     2ª pl.            
    Nom.  ego            tu               X                nos                       vos
    Voc.     X*             tu                X                 X                         vos
    Ac.       me            te              se               nos                       vos
    Gen.    mei           tui             sui            nostrum/nostri        vestrum(vestri)
    Dat.     mihi          tibi            sibi               nobis                   vobis
    Abl. me(mecum) te(tecum) se(secum) nobis(nobiscum)  vobis(vobiscum)
    Ejemplo: Puela ad ego est.     "La niña está junto a mí"
                            AC.S.M                        GN.S.
                    Puela Pecuniam mei habet.   La niña tiene mi dinero.
                        S        CD         CN     V
    POSESIVO
    Meus, mea, meum: mío/mi , mía/ mío neutro.
    Tuus, tua, tuum: tu, tuya, tuyos.
    Suus, sua, suum: su,
    Noster, nostra, nostrum: nuestro, nuestra, nuestros.
    Vester, vestra, vestrum: vuestro, vuestra, vuestros.
                        Masc.                    Fem.                     Neutro
    Nom.  meus       mei           mea     meae        meum   mea
    Voc.   mee         mei           mea     meae        meum   mea
    Ac.     meum      meos        meam meas         meum   mea
    Gen.  mei           meorum   meae   mearum    mei       meorum
    Dat.   meo         meis         meae   meas         meo     meis
    Abl.   meo          meis         mea     meis          meo     meis
    N.S. M       AC.S.M       AC.S.M         3ª S.
    Caesar meam legionem vidit.    César vio mis legiones.
         S                 CD              V
    PRONOMBRE RELATIVO
    El pronombre relativo Qui, quae, quod= que, cual, quien, tiene función en las subordinadas sustantivas y adjetivas
                                  S                            
                       M            F          N
    Nom.   qui          quae      quod

    Voc.      X             X             X
    Ac.       quem    quam      quod
    Gen.   cuius     cuius       cuius
    Dat.    cui          cui            cui
    Abl.     quo        qua           quo
                     Pl.
          M              F             N
    qui             quae       quae
    X                 X                X
    quius         quas        quae
    quorum     quarum     quorum 
    quibus      quibus       quibus
    quibus      quibus       quibus
    Ejercicios de pronombres: http://www.luduslitterarius.net/declinacion/pro_demos_asim.html
    N.S.M      AC.S.M p.ac ac.s.m             AC.S.M            3º s.
    Puella quam in villa videt, pecuniam habet.         La niña que vive en la villa tiene dinero.
         S       CD      C.C      V           CD          V
                   Prop. Sub.adj-ady
    VERBOS
    El verbo latino consiste en cuatro conjugaciones más una mixta.


    Se divide en:
    -Formas no personales: infinitivo, gerundio, gerundino y supino.
    -Formas personales: 
        Voz: activa o pasiva
        Modos: indicativo, subjuntivo e imperativo.
        Tiempos: tiempos de presente (presente del indicativo, pretérito imperfecto y futuro imperfecto) y tiempos de perfecto (futuro perfecto,     
              pretérito pluscuamperfecto y futuro perfecto.)
    SUNT                 
    Presente                        Pretérito imperfecto             Futuro Imperfecto  
    1ªs.     Sum                            eram                                  ero
    2ª s.    Es                               eras                                   eris
    3ª s     Est                              erat                                    erit
    1ª pl.   Summus                    eramus                              erimus
    2ª pl.   Estis                           eratis                                eritis
    3ª pl.   Sunt                            erant                                 erunt



    Pret. Perfecto           Pret.Pluscuamperfecto         Futuro Perfecto
    Fui                                       fueram                               fuero
    Fuisti                                   fueras                                fueris
    Fuit                                      fuerat                                 fuerit
    Fuimus                                fueramus                          fuerimus
    Fuistis                                 fueratis                             fueritis
    Fuerunt                                fueram                             fuerint
    Con tecnología de Crea tu propio sitio web con las plantillas personalizables.